Балалар именлеге – уртаҡ яуаплылыҡ

Статистика күрһәтеүенсә, балаларҙың тәҙрәнән ҡолау осраҡтарының күбеһе ата-әсәнең бер мәлгә иғтибарын ситкә йүнәлтеүенә бәйле. Кескәйҙәр тәбиғәттән бик ҡыҙыҡһыныусан: улар өлкәндәр артынан  ҡабатларға, тәҙрәне үҙ аллы асырға ярата.

Москит селтәрҙәр хәүефһеҙлекте тәьмин итмәй, бары тик бөжәктәрҙән һаҡлай.  Шуға күрә уларға ышанып, тәҙрәне киң асып ҡалдырыу — ҙур хата.

Бәләгә тарымаҫ өсөн, уны кисектереү ҡағиҙәләре бар.

Беренсенән, тәҙрәләргә махсус бикләгестәр ҡуйығыҙ. Һатыуҙа төрлө конструкциялы блокираторҙар, тотҡаларға бикләүес ҡоролмалар бар. Уларҙы ҡуйыу бер нисә минут эш.

Икенсенән, бүлмә эсендәге тәртипкә иғтибар итегеҙ. Тәҙрә төбөндә ултырғыстар, уйынсыҡ һала торған һауыттар, кресло-бәүелткес булмаһын. Кескәйҙәр шулар аша менеп, тәҙрә төбөнә  күтәрелә.

Өсөнсөнән, балаларға «ярай-ярамай» темаһына һөйләшергә онотмағыҙ. Әлбиттә, ул төшөнөп етмәҫкә лә мөмкин, әммә һеҙҙең даими ҡабатлауығыҙ, үҙегеҙҙең өлгө күрһәтеүегеҙ уның аңына һеңә.

Дүртенсенән, иң мөһим ҡағиҙә — кескәйҙәрҙе асыҡ тәҙрәле бүлмәлә бер үҙен ҡалдырмағыҙ. Йоҡлап ятһа ла, уянып  тәҙрәгә ынтылырға мөмкин. Бәләкәй бала аңлы түгел, ул тирә-яҡты күҙәтергә, ҡыҙыҡлы нәмә эҙләргә ярата. Шуға күрә уны күҙ яҙлыҡтырмай ҡарарға кәрәк.

Ҙур ғаиләлә йәшәүселәргә иҫкәрмә: ҡайһы саҡта олатай-өләсәй, өлкән ағай-апайҙар баланы ҡарай, тип уйлайбыҙ, әммә улар ҙа башҡа эшкә әүрәп китә. Төп яуаплылыҡ — ата-әсә иңендә.

Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, 2026 йылда республикабыҙҙа балаларҙың тәҙрәнән ҡолау осраҡтары теркәлде. Был фажиғәләр хәүефһеҙлек ҡағиҙәләрен етди ҡабул итеү кәрәклеген тағы бер тапҡыр иҫбатлай.

• 6 майҙа Нефтекамала ике йәшлек малай дүртенсе ҡаттан москит селтәре менән бергә ҡолай. Был ҡалала йыл башынан икенсе осраҡ.
• 5 июлдә Өфөлә дүртенсе ҡаттан йәш ярымлыҡ ҡыҙыҡай шул уҡ москит селтәренә таянып төшөп китә. Бәхеткә, бала магазин ҡыйығына эләгә.
• 23 июлдә Стәрлетамаҡ ҡалаһында икенсе ҡаттан малай ҡолай. Бала ауыр йәрәхәттәр менән дауаханаға оҙатыла.

Бөтә осраҡтарҙың уртаҡ сәбәбе — балаларҙың ҡарауһыҙ ҡалыуы, ә ата-әсәләрҙең москит селтәрҙәренә ныҡ ышаныуы.

Иғтибарлы булығыҙ!

Әлиә Әмирова. Автор фотоһы.